Okutunda ebintu ebikadde n’ebyokukozesa eby’omunju kyeyongera okuba enkola emanyiddwa munsi yonna. Ebintu ebitalina kyebyongera mu nju yiyo biyinza okuba eby’omugaso enyo mu maka g’omuntu omulala. Okulonda obulungi ebintu bino kyakuyamba okutumbula obuyonjo mu nju yo, okutereka ekifo, n’okufuna ku ssente eziyinza okukozesebwa mu bintu eby’enjawulo. Okutegeka omulimu guno kwetaaga okwetegeka okw’enjawulo n’okumanya obulungi amawulire agafuga emiwendo gy’ebintu ebikozesebwako mu bitundu byo.

Okulongosa amaka n’okuggyawo ebintu (declutter)

Okulongosa ebitabo, engoye, n’ebyuma eby’omunju bwe kiba nga tebikyakozesebwa kyongera ku buyonjo n’emirembe mu maka. Okuggyawo ebintu ebilembeka kyetaaga okwesalawo kumu: londa ebintu by’otakozesezza mu myezi mukaga eziyise. Wano oyinza okutangaaza kiki ky’okeetaaga okutunda n’kiki ky’osobola okugaba. Okukola kino kyakuyamba okutereeza buli kisenge mu nju yo mu ngeri ey’ekyemagero era n’okuwa ekifo eky’emirembe eky’okuwummulamu.

Ebyomunju n’intebe ebikozesebwako (household & furniture secondhand)

Ebintu eby’omunju gye biri n’intebe ebikozesebwako bizze biba n’obutale obw’enjawulo. Intebe ez’embaawo, emesa, n’ebyuma eby’omufumbiro biyinza okugula ssente ezikola bwe biba nga biri mu mbeera elungi. Eby’omunju ebikozesebwako ebiri mu mbeera esinga obulungi biba byangu okutunda kubanga abaguzi bangi banoonya eby’omugaso naye nga tebifiirwa ssente nnyingi. Bw’oba olonda intebe zino, kuluukiriza ku mbeera yaazo era okakase nti tezirina kabi era nga zikyakola obulungi.

Ebintu eby’okudamu okukozesa n’eby’edda (reusable items & vintage)

Ebintu eby’edda nga biyina enkula ey’enjawulo n’ebintu eby’okudamu okukozesa biba n’akatale akakulu nnyo. Abatunda n’abaguzi banoonya ebintu bino obutasubwa kubanga birina ebyafaayo n’enkula ey’amangwira. Okutunda ebintu eby’okudamu okukozesa kyongera n’okuwagira okukuuma obutonde bw’ensi kubanga kukeendeeza ku bubi obuba bw’okusuula ebintu nga bisobola okudda mu muwendo. Bulijjo fuba okukakasa amagezi ku bintu bino nga tonnabiteeka ku muwendo.

Enteekateeka y’okusangula n’okutunda mangu (clearance & bargains)

Bw’oba oyagala okutunda ebintu mu bwangu, emiwendo ag’amanyweba n’okukola okusangula ebintu biba byetaagisa. Okukendeeza ku muwendo gw’ebintu kusamalira abaguzi era kukuwa amaanyi okutunda ebintu ebyo mu budde obumpi. Teeka emiwendo omugereke ku buli kintu era owandiike emiwendo egyo ku mpapula ezitangaala obulungi. Kino kijja kuyamba abaguzi okusalawo mu bwangu ne gwasukka ku kulembera emiwendo egy’okukkiriziganya.

Okudamu okukozesa ebintu n’omugaso gwakyo (reuse)

Enkola ey’okudamu okukozesa ebintu egasa nnyo ebitundu eby’enjawulo. Mu kifo ky’okusuula ebintu bino mu bisasiro, okubitunda mu katale k’eby’omunju kuwa abalala omukisa okubikozesa mu ngeri ez’enjawulo. Kino tekukoma ku kutaasa butonde bw’ensi kwokka, naye kyongera okugatta abantu mu bitundu byabwe bwe banoonya eby’omugaso ku miwendo egy’wansi. Buli kintu kiba n’obulamu obwokubiri bw’obamu omukisa ogw’okudda mu mikono emiggyya.

---

---

Ebyawandiikibwa ku bibeere, okubalira, obukwata ku ssente mu kitabo kino bisinzira ku kumanya okuliwo naye biyinza okukyuka mu biseera eby’omumaaso. Kyetaagisa okukola okunoonyereza okw’amanyi nga tonnakola kusalawo ku by’essente.

Okutunda ebintu ebikadde kuleeta obugagga obutakusuubirwa mu maka gaayo era okusobozesa okutereeza obulungi amaka. Bw’okozesa amagezi gano mu okulonda, okutega emiwendo, n’okutegeka amaka gaayo, oyinza okufuna omugaso ogw’amanyi mu kiti ky’okudamu okukozesa ebintu n’okutereeza eby’omunju.